Hội nghị chiến lược của Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) tổ chức tại Santa Maria, đảo Sal, Cape Verde đã bước sang ngày cuối cùng. Thành tích tốt nhất trong lịch sử của các đội bóng châu Phi tại World Cup 2026, cũng như những cải thiện cần thực hiện để cạnh tranh chức vô địch tại World Cup 2030, là trọng tâm thảo luận trong ngày.
Chủ tịch CAF, Tiến sĩ Patrice Motsepe, và Chủ tịch FIFA Infantino đã phát biểu khai mạc đầu tiên. Sau đó, Giám đốc Phát triển bóng đá toàn cầu của FIFA Wenger, thành viên Nhóm nghiên cứu kỹ thuật của FIFA Otto Addo, cùng trưởng nhóm phân tích hiệu suất bóng đá của FIFA Arron Ackerman, đã phân tích chi tiết về kỹ chiến thuật màn trình diễn của các đội bóng châu Phi tại World Cup.
Phân tích cho thấy, 9 trong số 10 đội tham dự của châu Phi đã vào vòng đấu loại trực tiếp, tỷ lệ vượt qua vòng bảng đứng đầu trong số các liên đoàn châu lục. Tuy nhiên, ở các khía cạnh như tạo cơ hội, phản pressing sau khi mất bóng, số lượng người tham gia trong vòng cấm, cũng như cách ứng phó ở giai đoạn cuối trận, các đội châu Phi vẫn còn khoảng cách nhỏ so với những đội hàng đầu của giải đấu lần này. Sau phần thảo luận kỹ chiến thuật, hội nghị tổ chức buổi tọa đàm của các huấn luyện viên do cựu tuyển thủ Ghana Anthony Baffoe chủ trì. Các huấn luyện viên tham gia thảo luận gồm Mohamed Ouahbi, Sébastien Desabre và cựu huấn luyện viên trưởng Cape Verde Bubista. Hội nghị lần này nhằm biến kinh nghiệm từ World Cup 2026 thành hành động cụ thể để chuẩn bị cho World Cup 2030. Dưới đây là những phát biểu chính trong ngày thứ ba của hội nghị.
Phát biểu của Chủ tịch CAF
Chủ tịch CAF Motsepe một lần nữa khẳng định mục tiêu cuối cùng của bóng đá châu Phi: sau những tiến bộ tại World Cup 2026, các đội bóng châu Phi nên thực sự hướng tới chức vô địch World Cup.
Motsepe cho biết: "Tôi muốn nói với mọi người rằng, sau khi xem màn trình diễn của các đội bóng chúng ta, tôi tin rằng sẽ có một quốc gia châu Phi trở thành nhà vô địch thế giới. Phiên thảo luận đầu tiên là về cách cải thiện công việc của chúng ta, còn phiên thảo luận thứ hai là về cách gia tăng cơ hội của chúng ta. Tôi thực sự muốn cảm ơn từng người có mặt ở đây, cảm ơn các huấn luyện viên đã khiến chúng ta vô cùng tự hào, và cũng cảm ơn các cầu thủ huyền thoại đã đến đây."
Phát biểu của Infantino
Phát biểu khai mạc của Chủ tịch FIFA Infantino tập trung vào ảnh hưởng ngày càng tăng của châu Phi đối với bóng đá thế giới, cũng như tầm quan trọng của việc xác định phương hướng tiếp theo thông qua những hoạt động giao lưu như hội nghị chiến lược.
Infantino cho biết: "Châu Phi và những tài năng bóng đá châu Phi trước đây đã góp phần định hình bóng đá, và ngày nay vẫn đang định hình bóng đá. Từ kỳ World Cup vừa kết thúc, chúng ta có thể thấy những tiến bộ đã đạt được. Điều quan trọng nhất bây giờ là tiếp theo sẽ làm gì."
Nói về ý nghĩa của việc CAF tập hợp các nhà quản lý bóng đá và chuyên gia kỹ thuật để cùng phân tích những tiến bộ này, Infantino cho biết: "Một hội nghị như thế này rõ ràng có ý nghĩa vô cùng quan trọng: mọi người cùng ngồi lại, lắng nghe lẫn nhau, xác định cách tiếp tục nâng cao."
Phát biểu của Wenger
Giám đốc Phát triển bóng đá toàn cầu của FIFA Wenger cho biết, sự nâng cao về kỷ luật chiến thuật và trình độ tổ chức là một trong những nguyên nhân chính giúp 9 đội bóng châu Phi vượt qua vòng bảng.
Wenger cho biết: "Trước đây, các đội bóng châu Phi đôi khi thua trận vì đội hình không đủ gắn kết, khoảng cách giữa các tuyến quá lớn, và không thể duy trì sự tập trung liên tục. Tại kỳ World Cup này, rất khó để đánh bại bất kỳ đội bóng châu Phi nào, bởi tính kỷ luật và trình độ tổ chức của họ đều đã đạt tầm cao nhất."
Tuy nhiên, cựu huấn luyện viên trưởng Arsenal cho biết, sau khi vào vòng đấu loại trực tiếp, những khoảng cách tương đối nhỏ về mặt kỹ chiến thuật vẫn sẽ quyết định kết quả trận đấu.
Wenger cho biết: "Chúng ta đã rất gần rồi, nhưng dù chỉ là một khoảng cách rất nhỏ cũng có thể khiến bạn thua trận. Trong những trận đấu này, phần lớn đều thua với cách biệt một bàn, vì vậy trong bóng đá hiện đại, mỗi chi tiết đều vô cùng quan trọng."
Wenger còn xếp hiệu quả tấn công là khía cạnh mà các đội châu Phi cần tập trung nâng cao trong bước tiếp theo.
Wenger cho biết: "Châu Phi đã tiến một bước rất xuất sắc, nhưng vẫn cần tiến thêm một bước nữa. Chúng tôi hy vọng thấy một đội bóng châu Phi vô địch World Cup, và số liệu cho thấy điều này có thể thành hiện thực."
Cuối cùng Wenger nhắc nhở rằng không thể chỉ dùng số liệu để đánh giá sự phát triển của bóng đá.
Wenger cho biết: "Số liệu không biết nói dối, nhưng bóng đá không chỉ là số liệu, mà còn bao gồm thái độ, tố chất tâm lý, sự đoàn kết, và hệ giá trị của các bạn. Đây đều là những khía cạnh mà các bạn cần tiếp tục nỗ lực nâng cao."
Phát biểu của thành viên Nhóm nghiên cứu kỹ thuật FIFA
Otto Addo đã tham gia công việc của Nhóm nghiên cứu kỹ thuật FIFA trong suốt kỳ World Cup. Ông cho biết, các số liệu thống kê đã củng cố những gì các chuyên gia kỹ thuật quan sát được trong các trận đấu.
Addo cho biết: "Quan điểm của chúng tôi được số liệu thống kê ủng hộ, điều này rất thú vị. Chúng tôi đã thảo luận rất nhiều chủ đề, cũng có những ý kiến khác nhau, giờ có thể trình bày một số phát hiện trong đó. Phần lớn các đội bóng châu Phi đều có tiềm năng, cũng có điều kiện thể chất để dâng cao vị trí pressing hơn, chơi dũng cảm hơn, và giành lại bóng ở vị trí cao hơn. Ma Rốc đã chứng minh rằng điều này hoàn toàn có thể làm được.
Về mặt này, Ma Rốc chính là một tấm gương. Thấy họ có thể áp đảo một đội như Brazil quả thực rất ấn tượng. Tôi cho rằng các đội bóng châu Phi khác cũng có khả năng tương tự."
Nói về việc di chuyển không bóng trong tấn công, Addo cho biết đội bóng cần những cầu thủ sẵn sàng liên tục chạy vào khu vực nguy hiểm, ngay cả khi tạm thời chưa nhận được bóng.
Addo cho biết: "Đôi khi, bạn chạy 10 lần mà không nhận được bóng, nhưng có thể đến lần thứ 11 bạn sẽ nhận được. Bạn cần những cầu thủ như vậy, cần những cầu thủ không ngừng xâm nhập vòng cấm."
Trưởng nhóm phân tích hiệu suất bóng đá của FIFA Arron Ackerman đã dùng số liệu để chứng minh sự tiến bộ của các đội bóng châu Phi.
Arron Ackerman cho biết: "9 trong số 10 đội bóng châu Phi vượt qua vòng bảng, đây là tỷ lệ đi tiếp cao nhất trong số các liên đoàn châu lục tại kỳ World Cup này. Đây là một thành tích phi thường. Có người có thể nói rằng đó là do giải đấu được mở rộng, nhưng xét từ góc độ thống kê, cách giải thích như vậy không phản ánh công bằng thực tế. 9 trong số 10 đội đi tiếp là một thành tích phi thường. Thông điệp rất rõ ràng: xâm nhập vòng cấm, giành lại bóng nhanh hơn ở vị trí cao hơn, và giữ lại những cách làm đã chứng tỏ hiệu quả."
Khi tổng kết kết quả phân tích kỹ chiến thuật của FIFA, Arron Ackerman cho biết: "Châu Phi đã đứng vững trên sân khấu World Cup, điều này không ai có thể nghi ngờ. Câu hỏi tiếp theo là: các đội bóng châu Phi có thể xâm nhập vòng cấm và đưa bóng vào lưới hay không?"
Người chủ trì buổi tọa đàm Anthony Baffoe chuyển cuộc thảo luận từ phân tích số liệu của FIFA sang các huấn luyện viên đã trực tiếp trải qua kỳ World Cup này.
Baffoe cho biết: "Chúng ta đã thấy rất nhiều số liệu, cũng đã nghe rất nhiều lời giải thích về lý do vì sao một số tình huống xảy ra. Giờ đây, chúng ta có thể trực tiếp nghe những người trong cuộc kể lại, bởi những huấn luyện viên này khi đó đã có mặt tại hiện trường."
Baffoe cho biết: "Đối với các huấn luyện viên đã dẫn dắt 10 đội bóng này tham dự World Cup, tôi muốn nói rằng các bạn thực sự đã khiến chúng tôi tự hào. Chúng tôi cũng rất vui vì các bạn có thể đến đây giao lưu cùng chúng tôi. Bây giờ, chúng tôi muốn thảo luận sâu hơn. Nội dung tiếp theo sẽ rất thiên về kỹ chiến thuật, bởi chúng tôi muốn tận tai nghe suy nghĩ của những huấn luyện viên đã tham dự kỳ World Cup này."
Phát biểu của Ouahbi
Huấn luyện viên trưởng Ma Rốc Mohamed Ouahbi nói về một khó khăn thực tế lớn mà các huấn luyện viên đội tuyển quốc gia phải đối mặt: làm thế nào để tận dụng tối đa khoảng thời gian chuẩn bị vô cùng hạn chế trong các đợt FIFA Days.
Ouahbi cho biết, đội tuyển quốc gia cần tận dụng các đợt tập trung quốc tế một cách hiệu quả hơn, vì việc di chuyển, hồi phục và thi đấu chỉ để lại cho huấn luyện viên rất ít thời gian tập luyện.
Ông cũng nói về giá trị của việc kéo dài thời gian tập trung, điều này giúp cầu thủ có thêm thời gian để hiểu và thực hiện các yêu cầu chiến thuật.
Ouahbi cho biết, Ma Rốc cần chọn những đối thủ giao hữu có thực lực mạnh, bởi đối đầu với các đội bóng trình độ cao có thể kiểm tra tốt hơn sự tiến bộ và quá trình chuẩn bị của cầu thủ.
Phát biểu của Desabre
Bản ghi phát biểu của huấn luyện viên trưởng CHDC Congo Sébastien Desabre bị ảnh hưởng khá lớn bởi lỗi ghi chép và phiên dịch, nhưng một quan điểm cốt lõi trong đó vẫn rõ ràng: màn trình diễn của CHDC Congo tại World Cup được xây dựng trên nền tảng của nhiều năm làm việc liên tục, chứ không phải sự chuẩn bị ngắn hạn.
Desabre cho biết: "Suy cho cùng, điều chúng tôi dựa vào là sự ổn định mà chúng tôi đã xây dựng trong suốt bốn năm."
Nói về tầm quan trọng của việc xây dựng một tập thể ổn định và tính kỷ luật trước khi tham dự World Cup, Desabre cho biết: "Chúng tôi đã mất rất nhiều thời gian để xây dựng đội bóng này, và tính kỷ luật trong đội đã giúp chúng tôi có đủ năng lực để giành vé dự World Cup."
Phát biểu của Desabre còn đề cập việc huấn luyện viên cần điều chỉnh chiến thuật theo từng trận đấu, thay vì dựa vào một hệ thống cố định. Điều này cũng phù hợp với hành trình CHDC Congo trở lại World Cup sau 52 năm, rồi sau đó tiến vào vòng đấu loại trực tiếp.
Phát biểu của Bubista
Trải nghiệm của cựu huấn luyện viên trưởng Cape Verde Bubista là một ví dụ rõ nét về cách một quốc gia nhỏ ở châu Phi, thông qua sự chuẩn bị đầy đủ, tính kỷ luật và mục tiêu rõ ràng, có thể hình thành lối chơi có sức cạnh tranh tại World Cup.
Bubista cho biết: "Chúng tôi không thể chỉ tính đến một chiến lược, mà phải có nhiều hơn một chiến lược: một phương án khi không có bóng, một phương án khác khi có bóng, và thêm một phương án nữa khi không thể tấn công nhanh. Ngay từ đầu, chúng tôi đã xác định rõ mục tiêu: chúng tôi muốn vào vòng đấu loại trực tiếp. Tôi nói với lãnh đạo của chúng tôi: 'Tôi không biết cụ thể sẽ thế nào, nhưng chúng ta nhất định sẽ vào vòng đấu loại trực tiếp.'"
Bubista cho biết, các đội bóng châu Phi cần có tham vọng lớn hơn, và cũng cần thể hiện rõ ràng hơn thành tích mà họ mong muốn đạt được tại các giải đấu lớn.
Nói về mục tiêu của các đội bóng châu Phi tại các giải đấu lớn, Bubista cho biết: "Điều mà bóng đá châu Phi đôi khi còn thiếu là đặt ra mục tiêu rõ ràng cho những giải đấu này. Rất ít đội bóng nói rõ rằng: 'Chúng tôi sẽ vào chung kết', hay 'Chúng tôi sẽ vào bán kết.'"
Ông còn lấy bàn thắng của Cape Verde trong trận gặp Argentina làm ví dụ, cho thấy năng lực của "Những chú cá mập xanh" không chỉ giới hạn ở việc phòng ngự lùi sâu. Bubista cho biết: "Chúng tôi giành lại bóng, kiểm soát bóng, tổ chức tấn công, rồi ghi bàn. Đối với tất cả những gì chúng tôi đã chuẩn bị trước đó, chúng tôi đều tràn đầy tự tin."
Phân tích của FIFA cũng ủng hộ quan điểm của Bubista về việc xác định rõ đặc điểm chiến thuật. Ma Rốc và Cape Verde đã thành công bằng những cách hoàn toàn khác nhau: Ma Rốc chú trọng kiểm soát bóng và tích cực giành lại bóng hơn, còn Cape Verde dựa vào khối phòng ngự lùi sâu kỷ luật và các pha chuyển đổi tấn công nhanh, nhưng cả hai đội đều có cấu trúc chiến thuật rõ ràng. Trong phần tổng kết, Wenger cho biết các đội bóng châu Phi không cần rập khuôn theo một mô hình cố định nào, điều then chốt là tư duy rõ ràng, tổ chức chặt chẽ, và thực hiện kế hoạch thi đấu đã chọn với chất lượng cao.
Cập nhật lúc 2026-10-13 20:14
Thích[0]